Tuesday, February 22, 2011

ll Seen Ill Said ~ Samuel Beckett (1981) I

Prej nga qëndron ajo shikon Venusin të lindë. Për diku. Prej nga qëndron ajo kur qiejt janë të qartë ajo shikon Venusin të lindë të ndjekur nga dielli. Pastaj ajo i kundërvihet burimit të të gjithë jetës. E tillë. Në mbrëmje kur qiejt janë të qartë ajo shijon hakmarrjen e yllit te tij. Tek dritarja tjetër. Shtangur në këmbë mbi karrigen e vjetër ajo shikon për të vetmin rrezatues. Karrigia e saj e vjetër rrotulluese e kuzhinës. Del jashtë nga rrezet e fundit dhe duke u fundosur akoma më rrezatues gllabërohet në kthim. Kështu në vazhdim. Ajo ulet drejt dhe e shtangur në mërzinë e thelluar. Nuk mundet të bëjë gjë kundrejt kësaj paaftësie për të lëvizur. Duke ecur në këmbë drejt një vendi, shpesh shtanget gjatë rrugës. E paaftë derisa shumë kohë më vonë të lëvizë duke mos ditur arsyen për ku apo pse. Sidomos e rënë gjunjazi e ka të vështirë mos të qëndrojë ashtu përgjithmonë. Dora e mbështetur mbi dorë me një përkrahje të volitshme. Ashtu si këmba e krevatit të saj. Dhe mbi to koka e saj. Atje më pas ulet thuajse sikur të mbulonte me fytyrën gur natën. Me përjashtim të flokut të thinjur dhe paksa të bardhës kaltëroshe të fytyrës dhe duarve, gjithçka është e zezë. Për një sy që s'ka nevojë të shohë dritën. E gjitha kjo në të tashmen dukë qenë se pati fatkeqësinë të jetë ende në këtë botë.

Kasollja. Gjendja e saj. Kujdes. Ende. Në qendrën e paqenë të një vendi pa formë. Më tepër disi më rrethor se sa ndryshe, përfundimisht. I sheshtë pa dyshim. Për ta kaluar atë në një vijë të drejtë i merr nga pesë në dhjetë minuta. Varur nga shpejtësia e saj dhe rrezja e marrë. Këtu ajo që adhuron të - këtu ajo që tashmë nuk mund veç të endë të mjerët. Gurët gjithnjë e më shumë gëlojnë. Ku bëhet i pamjaftueshëm edhe bari më i neveritshëm. Kullota të varfra e rrethojnë përqark mbi të cilat rritet ngadalë. Nga askush për t'u kundërshtuar. Të kesh kundërshtuar. Si të ishte i dënuar për t'u zgjatur. Si mundet një kasolle në një vend të tillë? Si mundi? Kujdes. Përpara se t'i përgjigjesh, në të kaluarën e largët në kohën e ndërtimit, rritej tërfil në muret e saj. Duke përfshirë, veç kësaj, keqbërësin. Dhe prej tij, si prej një bërthame demoniake ku çfarë është fjala e gabuar e keqja u përhap. Dhe askush ta kish nxitur - askush që ta kish nxitur shembjen e saj. Si të kish qënë e dënuar të rezistonte. Pyetja u përgjigj. Le të jetë në kundërshtim kur qiejt të jenë të qartë. Shpejt më pas ende nën magjinë e Venusit shpejt për në dritaren tjetër të shohësh mrekullinë tjetër të lindë. Sa vjen e më i bardhë ndërsa ngrihet, të zbardhë akoma më shumë gurët. E shtangët me fytyrën dhe duart pas xhamit ajo qëndron dhe mrekullohet gjatë.

Dy zonat formojnë vrazhdë një njësi rrethore. Si të skicuar nga një dorë që dridhet. Diametri. Kujdes. Thuaj një furlong(1/8 milje). Në një mesatare. Tej të panjohurës. Butësisht. Ngandonjëherë ndenja e të qenit nën nivelin e detit. Veçanërisht natën kur qiejt janë të qartë. I padukshëm pranë detit. I padëgjueshëm. E tërë sipërfaqja nën bar. Dikur e lirë prej zonës së gurëve. Përveç atje ku është pakësuar prej tokës gëlqerore. Llum i bardhë i pallogaritur, në të gjitha format dhe përmasat. Me efekte goditëse nën dritën e hënës. Në rrugen e kafshëve veç me prejardhje del-ore. Pas një hezitimi të gjatë. Ato janë të bardha dhe improvizojnë me pak. Vijnë që nga papritur dhe pa ditur e as për ku, papritur zhduken. Të paruajtura enden ndërsa rreshtohen. Lulet? Kujdes. Vetëm, krokusi i çuditshëm ende në kohën e qengjlindjeve. Dhe burri? U hoq qafe më në fund? Fatkeqësisht jo. Pavarësisht asaj, ajo s'do të jetë e çuditur të zbulojë një ditë se ai është zhdukur? E çuditur jo, ajo është tej habisë. Sa? Nje formë që vjen nga ç'të mundet. Dymbëdhjetë. Me të cilën të plotësojë rrethin e ngushtë të horizontit. Ajo ngre sytë dhe shikon një. Kthehet dhe shikon një tjetër. Kështu në vazhdim. Gjithnjë larg. I qetë ose i largët. Ajo kurrë ndonjëherë nuk pa një të vinte drejt saj. Ose harron. Ajo harron. Janë gjithmonë të njëjtët? E shohin ata atë? Mjafton.

Një shqopë do ishte më mirë të kish gjetur rastin. A kishte rast më të mirë për t'u gjetur. Duhej të kishte qengja. Mirë ose gabimisht. Një shqopë do ja kishte lejuar atyre. Qengja për bardhësinë e tyre. Dhe për arsye të tjera sikundër të fshehura. Një arsye tjetër. Dhe kështu në mënyrë që të mos mbetet asnjë. Gjatë qengjlindjeve. Se nga një çast në tjetrin ajo mund t'i gjejë ata të zhdukur. Një shqopë do ja kishte lejuar atyre. GJithsesi tepër vonë. Dhe ç'qengja. Asnjë gjurmë zbavitjeje. Njolla të bardha mbi bar. Gjakftohta prej deleve të pakujdesshme. Heshtje. Më pas një çast endjeje. Pastaj heshtje përsëri. Të mendosh që ka ende jetë në kto moshë. Butë butë.

Ajo zvarritet drejt njëfarë pike. Nganjëherë. Atje qëndron një gur. Ai e ka tërhequr atë. Bllok drejtkëndor i trashë, tre herë më i lartë se i gjerë. Katër. Shtati i saj tani. Shtati i saj i kërrusur. Kur e josh ajo duhet të drejtohet drejt tij. Ajo s'mund ta shohë prej derës së saj. Qorrazi ajo mund ta gjejë rrugën. Me veten e saj jo më ka ajo bashkbisedime. Kurrë s'pati shumë. Tani asnjë. Kishte fatkeqësinë të ishte ende e kësaj bote. Por kur guri e tërheq, më pas tek këmbët e saj lutja, Merre atë. Kryesisht natën kur qiejt janë të qartë. Me hënë ose jo. Ato e marrin atë dhe e ndalin përpara tij. Atje ajo gjithashtu si prej guri. Por e zezë. Ndonjëherë në dritën e hënës. Më së shumti të yjeve veç. E ka zili atë?

Të huajit imagjinar banesa i duket e shkretë. Nën vëzhgimin konstant i mohon çdo shenjë jete. Syri i ngjitet njërës ose dritarja tjetër s'ka asgjë përveç perde të zeza për dhimbjen e saj. I palëvizur prapa derës ai dëgjon gjatë. Asnjë zë. Troket. Asnjë përgjigje. Vëzhgon më kot përgjatë tërë natës për dritëzën më të vogël. Rikthehet më pas tek e tija dhe pohon, Askush. Ajo ja tregon veten vetëm vetes së saj. Por ajo s'e ka një të tillë. Po po ajo ka një. Dhe kush e ka atë.

Pati një periudhë kur ajo nuk u shfaq në zonën e gurëve. Një kohë e gjatë. Për këtë arsye nuk ishte parë të dilte jashtë apo të hynte brenda. Derisa u shfaq vetëm te kullotat. Dhe nuk u pa të largohej prej tyre. Sikur të kish qenë mbajtur prej magjisë. Por pak nga pak ajo filloi të shfaqej. Në zonën e gurëve. Turbullt fillimisht. Pastaj sa vjen e më e qartë. Deri në detaje mund të shihej tek kalonte pragun në të dyja rrugët dhe të mbyllte derën prapa saj. Më pas, një kohë, ndërsa brenda mureve të saj, ajo nuk u duk. Një kohë e gjatë. Por pak nga pak ajo filloi të dukej. Brenda mureve të saj. Turbullt. Zgjidh çastin, ende në kohë për t'u thënë e vërteta. Dhe pse ajo brenda tyre jo më. Kjo kohë e gjatë.

Po, brenda mureve të saj deri tanimë jo më larg dritares. Tek njëra ose tjetra dritare. E rrëmbyer përpara qiellit. Dhe veç gjysma e parë deri tash një dyshek kashte dhe një karrige fantazmë. Keqas gjysëm e parë. Pikërisht në ardhjet dhe vajtjet e dobësisë ajo papritmas ndalon e vdekur. Dhe sa e vështirë të ngrihet prej gjunjëve. Por aty pak nga pak ajo fillon të duket më qartë. Brenda mureve të saj. Objektet e tjera po ashtu. Ashtu si poshtë jastëkut të saj - ashtu siç qëndron errët në vende të fshehta ky album i mugët. Ndoshta në kohë i qëndron pranë kur e vendos në gjunjët e saj. Shiko gishtërinjtë e vjetër tek humbasin përmes faqeve. Dhe ç'skena mund të ketë që ende zvarritin kokën tëposhtë dhe e mbajnë peng. Ndërkohë kush do të dijë më tepër se lulet e vyshkura. Jo më tepër!

Por shpejt kape atë atje ku mund të kapet më mirë. Tek kullotat larg prej kasolles. Ajo kalon zonën e gurëve dhe gjendet atje. Sa vjen e më e qartë ndërsa shkon. Shpejt duke marrë parasysh që ajo sa vjen dhe del më pak. E tillë veç në dimër. Dimri në dimrin e saj fanitet, ajo endet. Larg prej kasolles. Kokulur ajo endet mespërmes dëborës. është mbrëmje. Përsëri. Në dëborë hija prej kohe e saj i bën shoqëri. Të tjerët janë atje. Pothuajse. Të dymbëdhjetë. Larg. Në vend ose të zmbrapsur. Ajo ngre sytë dhe shikon një. Kthehet dhe shikon një tjetër. Përsëri ndalet e vdekur. Tani çasti ose kurrë. Por diçka pengohet. Koha të fillojë të shohë flokët me velin e zi. Fytyra duhet të presë. Koha e duhur përpara se syri të ulet. Ku s'ka asgjë për t'u parë nën rrezet e çjerra veç dëborës. Ashtu pak nga pak të gjitha gjurmët e saj zhduken.

ç'e mbron atë? Madje dhe nga e vetja. Shmang shikimet e ngulitura. Fajëson ç'pati më të shtrenjtë. E pengon për të profetizuar atë. ç'tjetër veç fundit të jetës. Të sajit. Të tjetrit. Po ashtu edhe në rastin e kundërt.S'ka nevojë për asgjë. Asgjë për të cilën ka nevojë. Ndonëse tjetri. ç'kërkesash për në fund? Por si? ç'kërkesash për në fund?

Kohët kur ajo zhduket. Intervale të gjata kohore. Në kohën e krokusit do të nevojitet për varrin e largët. Ta përfytyrosh atë! Në krye të gjithçkaje. Duke e mbajtur nga gjeneza apo rreth krahëve të saj vuajtjen ose dhimbjen. Por ajo mund të zhduket në çdo kohë. Nga një çast i vitit në tjetrin papritur të mos jetë më atje. Jo më askurrkund të shfaqet. As nga syri i njeriut as nga tjetri. Më pas papritmas atje përsëri. Shumë kohë më vonë. Kështu në vazhdim. çdokush tjetër do kishtë hequr dorë. Thuaj, Askush. Askush më tepër. çdokush tjetër sesa ai tjetri. Në pritje të shfaqjes së saj. Në mënyrë që të rifillonte. Të rifillonte - cila është fjala? Cila fjala e gabuar?

I pushtuar në disa hollësi të humbëtirës syri mbushet me lotë. Imagjinata e përhumbur hap krahët e brengosura. E zhdukur ajo dëgjon një natë detin sikur larg. Ngre fundin e saj të gjatë të nxitojë më tepër dhe gjen çizmet e çorapet rreth këmbës. Lotët. Shembulli i fundit pllaka e gurit para derës së saj, ku me anë të gjurmëve shtypëse pesha e saj e vogël hapte brazda. Lotët.

Përpara se të lihen për çorapet, çizmet kanë kohë të kopsiten keq. Duke qarë përmbi, sikur të qarit do të shohë tani mbërtheckën më të madhe se jeta. Prej argjendi të nxirë, në formë peshku, ai fiksohet nga mbërthecka me anë të thumbit. Dridhet paksa pa u ndalur. Ashtu sikur këtu toka të lëkundet paksa pa u ndalur. Mbushja vezake është punuar me një ngjashmëri korace. Kërciri paksa i kërrusur të shpie tek mbarthecka syri ndërkaq ende i thatë. Një përjetësi përkuljesh e kanë zvogëluar përkulshmërinë e tij. Deri në atë pikë ku në momente të caktuara duket i paaftë për punë. Punë fort e lehtë për ta rikthyer me pincat. A ishte një kohë kur ishte ajo që e bëri?

Kujdes. Një nga një gjatë rrugës. Derisa s'mundi më. Jo më të bashkonte nofullat. Oh jo prej dobësisë. Deri prej momentit kur mbërthehet i padobishëm nga thumbi. Duke u dridhur pandjeshëm pa pushim. Argjendi ndrintte disa mbrëmje kur qiejt ishin të qartë. Një fotografim nga afër. Në të cilin me kundërshti arsyesh thumbi triumfon. Për një kohë të gjatë ky imazh derisa papritur turbullohet.

Ajo është atje. Përsëri. Lëre syrin të shkëputet një moment nga vigjilenca e tij. Gjatë pushimit apo mbarimit të ditës. Prej diçkaje në qiell. Kështu që kur ta marrë veten, perdja të mos jetë më e mbyllur. E hapur prej saj për të parë qiellin. Por edhe pa atë ajo është aty. Pa perden e hapur. Papritur e hapur. Një çast. Befasia e gjithçkaje! Ajo qëndron qetë, pa u ndalur. Në rrugën e saj pa filluar. Shkuar pa shkuar. Prapa pa u kthyer. Papritur është mbrëmje. Ose agim. Syri fikson dritaren lakuriqe. Asgjë më shumë në qiell s'do ta hutojë atë prej asaj. Ndërsa ajo nga brenda vështron plotësinë e saj. Pfft nderprerë. Asgjë ta ketë trazuar.

Pothuajse gjithçka e ngatërruar. Gjërat dhe përfytyrimet. Si gjithnjë. çoroditje e llogaritur në asgjë. Pavarësisht parashikimeve. Sikur të ishte thjesht pjellë e imagjinatës. E papërzier. Kjo grua e vjetër në pritje të vdekjes. Kaq e shuar. Në çmendinën e kafkës dhe kurrkund tjetër. Ku s'merren më masa. Asnjë masë paraprake e marrë. E mbyllur brenda atje me ç'mbetet. Strehë dhe gurë. Gjithçka. Dhe syri. Sa e thjeshtë do ishte më pas. Sikur gjithçka të ishte thjesht pjellë e imagjinatës. As të jesh as të kesh qenë dhe as për ndonjë arsye të jesh. Butë butë. E tillë në vazhdim. Kujdes.

No comments:

Post a Comment