Wednesday, November 23, 2011

Jorge Luis Borges - Shkrimi i Zotit

Kushtuar Ema Risso Plateros


Burgu është i thellë dhe prej guri, ndërsa forma e tij si ajo e një gjysmërruzulli pothuajse të përsosur, sepse dyshemeja (edhe ajo prej guri) është pak më i vogël se nje rreth më i madh, gjë që në njëfarë mënyre i bën më të rënda ndjenjat e shtypjes dhe të hapësirës. Një mur e pret në mes. Muri, mëgjithëse shumë i lartë, nuk e prek qemerin. Nga njëra anë jam unë, Cinakani, magjistari i piramidës Qaholom, të cilën e dogji Pedro de Alvarado; nga ana tjetër është një jaguar, i cili mat me hapa të padukshëm kohën dhe hapësirën e burgut. Ngjitur me tokën, një dritare e gjatë me hekura pret murin qëndror. Në orën pa hije, lart hapet një kapanxhë dhe një rojtar burgu i rrëgjuar nga vitet lëviz një çikrik hekuri dhe na zbret, me anë të një litari, enë me ujë dhe copa mishi. Drita hyn nga qemeri, në këtë çast unë mund të shoh jaguarin.
E kam harruar numërimin e viteve duke u dergjur në errësirë. Unë, që dikur isha i ri dhe mund të ecja nëpër këtë burg, nuk bëj gjë tjetër veçse pres, në pozicionin e vdekjes sime, fundin që më kanë caktuar perënditë. Me thikën e thellë prej guri kam hapur gjoksin e viktimave dhe tani nuk do të kisha mundësi të ngrihesha nga pluhuri, veç me magji.
Nje ditë para se t'i vinin zjarrin Piramidës, Njerëzit që zbritën nga kuaj të lartë më torturuan me shufra hekuri të skuqura që të tregoja vendin ku ishte fshehur thesari. Përpara syve të mi, rrëzuan përdhe portretin e Zotit, por ky nuk më braktisi dhe unë ngela gojëmbyllur mes torturave. Më shqyen, më copëtuan, ma shtrembëruan trupin dhe më në fund erdha në vete në këtë burg, të cilin nuk do ta lë më në jetën time njerëzore.
I shtyrë nga nevoja për të bërë diçka, për ta mbushur në njëfarë mënyre kohën, desha të kujtoja, në hijen time, të gjitha ato që dija. Harxhova netë të tëra për të kujtuar rendin dhe numrin e disa gjarprinjve prej guri ose formën e një bime mjekësore. Kështu kalova duke fshirë vitet, kështu shtira në dorë gjithçka ishte imja. Një natë ndjeva që po i afrohesh anjë kujtimi të dashur. Para se të shikojë detin, udhëtari ndjen gjakun që i lëviz me shpejtësi. Disa orë më vonë, fillova ta përshquaja kujtimin, ishte një nga zakonet e Zotit. Ky, duke e parashikuar që në fund të kohërave do të ndodhnin shumë fatkeqësi dhe shkatërrime, në ditën e parë të Krijimit shkroi një vend magjik, të aftë për të shmangur ato të këqija. E shkroi në atë mënyrë që të arrinte deri në brezat më të largët dhe të mos kishte të bënte me rastin. Askush nuk e di se në çfarë vendi e ka shkruar as me çfarë shkronjash, por dihet që vazhdon, e fshehtë, dhe që do ta lexojë një njeri i zgjedhur. Mendova se. si gjithmonë, ishim në fund të kohrave dhe se fati im si prifti i fundit i Zotit më rezervonte mua të drejtën e posaçme ta lexoja atë shkrim. Fakti që më rrethonte burgu nuk më ndalonte ta shpresoja një gjë të tillë, ndoshta unë e kisha parë mijëra herë mbishkrimin në Qaholom dhe nuk duhej veç ta kujtoja.
Ky mendim më gjallëroi dhe pastaj më dha një lloj marramendjeje. Brenda caqeve tokësore gjenden forma të lashta, forma që nuk prishen kurrë dhe të përjetshme. çdonjëra prej tyre mund të ishte simboli që kërkoja. Një mal mund të ishte fjala e Zotit, ose një lumë ose një perandori ose format e yjeve. Por gjatë shekujve malet sheshohen, ndërsa rrjedha e një lumi e ka zakon të ndryshojë, perandoritë njohin ndryshime dhe fama e yjeve po ashtu. Në kupën qiellore ndodhin ndryshime. Mali dhe ylli janë njerëz të veçantë dhe njerëzit janë jetëshkurtër. Kërkova diçka më të qëndrueshme, më të pacënueshme. Mendova për vazhdimësinë e drithërave, të kullotave, të zogjve, të njerëzve. Ndoshta në fytyrën time ishte shkruar magjia, ndoshta unë vetë isha qëllimi i kërkimit tim. Isha në këtë ankth kur kujtova që jaguari ishte një nga shëmbëlltyrat e Zotit.
Atëherë shpirtin tim e mbuloi mëshira. Përfytyrova mëngjesin e parë të kohës. Përfytyrova Zotin tim duke i dhënë mesazhin lëkurës së gjallë të jaguarëve, të cilët do të dashuroheshin dhe do të lindnin pa pushim, nëpër shpella, nëpër kallamishtem në ishuj, me qëllim që njerëzit e fundit ta merrnin mesazhin. Përfytyrova rrjetën për tigra, labirintin e ngrohtë të tigrave, që përhapte tmerr nëpr livadhe dhe në mes të kopeve sepse vazhdonte të ishte një vizatim. Në qelinë tjetër ishte një jaguar. Duke iu afruar atij dallova pohimin e hamendjes sime dhe miratimin e fshehtë.
Vite të tëra i kushtova përhapjes dhe figurave të njollave mbi lëkurë. çdo ditë e padukshme më jepte një çast drite dhe kështu munda të ngulisja në mendjen time format e zeza që mbulonin qimet e verdha. Disa kishin brenda pika, disa të tjera formonin vija tërthore në pjesën e brendshme të shputave; disa në formë unazore, përsëriteshin. Ndoshta ishin një tingull i njëjtë ose një fjalë e njëjtë. Shumë i kishin buzët anësore të kuqe.
Nuk do të flas për lodhjen e punës sime. Shpesh i bërtisja qemerit sepse ishte epamundur ta lexoja atë text. Pak e nga pak enigma e vërtetë me të cilën po merresha më shqetësonte më pak se enigma e përgjithshme e një vendimi të shkruar nga një Zot. çfarë lloj vendimi - pyeta me vete - do të krijonte një mendje të pakufizuar? Solla ndër mend që edhe në gjuhët njerëzore nuk ka fjali që të mos përfshijë tërë gjithësinë. të thuash tigri është njësoj sikur të thuash tigrat që e pollën, drerët dhe breshkat që ka gëlltitur, kullotën në të cilën janë ushqyer drerët, tokën që nëna e kullot, qiellin që i dha dritë tokës. Solla ndër mend që në të folmen e një Zoti çdo fjalë  duhet të formulojë këtë bashkëlidhje të pambarim të fakteve dhe jo në mënyrë të nënkuptuar por të qartë, jo pak e nga pak por të menjëhershme. Me kalimin e kohës, ideja e një vendimi hyjnor m'u duk fëmijërore ose e pafe. Një Zot,- mendova - duhet të thojë vetëm një fjalë dhe në atë fjalë të jetë gjithësia. Asnjë zë i nxjerrë prej tij nuk mund të jetë më i dobët se gjithësia apo më i vogël se shuma e kohës. Hije apo shëmbëlltyra të atij zëri i cili ishte baraz me një gjuhë, janë zërat ambiciozë dhe të zbrazët njerëzore gjithçka, botë gjithësi.
Një ditë apo një natë - ç'ndryshim ka midis ditëve dhe netëve të mia? - pashë ëndërr që mbi dyshemenë e burgut kishte një kokrrizë rëre. Më zuri përsëri gjumi, mospërfillës, Pashë ëndërr që u zgjova dhe se kokrrizat e rërës ishin dy. Fjeta përsëri; pashë ëndërr që kokrrizat e rërës ishin tre. Vazhduan kështu duke u shumuar derisa e mbushën burgun dhe unë po vdisja nën atë gjysmë rruzull rëre. E kuptova që isha në ëndërr, me një përpjekje të madhe u zgjova. Ishte e kotë. Rëra e shumtë po më mbyste. Dikush më tha: Nuk po çohesh nga gjumi por nga një ëndërr e mëparshme. Kjo ëndërr është brenda një tjetre, dhe kështu në pambarim, siç është numri i kokrrizave të rërës. Rruga që do të duhet të ndjekësh së prapthi është e pafund dhe do të vdesësh para se me të vërtetë të jesh zgjuar.
Ndihesha i humbur. Rëra po më shpërthente gojën, por unë bërtita: Një kokrrizë rëre nuk mund të më vrasë, nuk ka as ëndrra që të qëndrojnë brenda ëndrrave. Një shkëlqim më zgjoi. Në errësirën sipër meje qëndronte pezull një rreth drite. Pashë fytyrën dhe duart e rojes së burgut, rrotën prej hekuri, litarin, mishin dhe enët e ujit. Një njeri, pak nga pak, u përzie me formën e fatit të tij; me kalimin e kohës, është kjo gjë që e përcakton këtë njeri. Më shumë se një lexues apo një hakmarrës, më shumë se një prift i Zotit, unë isha një i burgosur. Nga labirinti i pafund i ëndrrave u ktheva, si në një shtëpi, në burgun e rëndë. E bëkova lagështinë e tij, e bekova jaguarin e tij, e bekova vrimën e dritës, bekova trupin tim të plakur që me dhimbte, bekova errësirën dhe gurin.
Atëherë ndodhi ajo që nuk mund ta harroj dhe ta lë pa thënë. Ndodhi bashkimi me perëndinë, me gjithësinë (nuk e di nëse këto fjalë ndryshojnë). Ekstaza nuk i përsërit simbolet e saj. Ka ndonjë që e ka parë Zotin në një dritë, ka që e ka dalluar në një shpatë apo në rrathët e një trëndafili. Unë pashë një Rrotë shumë të lartë, e cila nuk qëndronte përpara syve të mi, as prapa, as anash, por njëkohësisht në çdo anë. Ajo rrotë ishtë bërë prej uji, por edhe prej zjarri, dhe (megjithëse shihej ana) ishte pa mbarim. Të gërshetuara mes tyre, atë e formonin të gjitha gjërat që do të jenë, që janë dhe që kanë qenë, ndërsa unë isha një nga fijet e atij gërshetimi të përgjithshëm, dhe Pedro de Alvarado, i cili më bëri të vuaja, ishte një tjetër. Atje ishin shkaqet dhe pasojat dhe mua më mjaftonte ta shikoja atë rrotë për të kuptuar gjithçka, pa fund. Oh, gëzimi për të kuptuar, është më i madh se ai për të vëpruar dhe ndier. Pashë gjithësinë dhe pashë vizatimet e fshehta të gjithësisë. Pashë prejardhjet që tregon që tregon Libri i Fisit. Pashë malet që ngriheshin nga uji, pashë njerëzit e parë prej druri, pashë enët që ngrinin krye kundër njerëzve, pashë qentë që u shqyenin atyre fytyrën. Pashë perëndinë pa fytyrë që qëndron pas Zotave. Pashë procese pa mbarim që formonin një lumturi të vetmë dhe, duke kuptuar tani gjithçka, munda të kuptoja edhe shkrimi e tigrit.
është një shprehje me katërmbëdhjetë fjalë rastësore (të cilat duken rastësore) dhe do të më mjaftonte ta shqiptoja me zë të lartë për të qenë i gjithëpushtetshëm. Do të më mjaftonte ta thoja për ta fshirë këtë burg prej guri, që dita të pushtonte natën time, për të qenë i ri dhe i pavdekshëm, që jaguari ta shqyente Alvaradon, për ta futur thikën e shenjtë në gjokse spanjolle, për të rindërtuar piramidën dhe perandorinë. Dyzet rrokje, katërmbëdhjetë fjalë dhe unë, Cinakani, do të qeverisja tokat e qeverisura nga Moktezuma. Por e di që nuk do t'i them kurrë ato fjalë, sepse nuk më kujtohet më Cinakani.
Le të vdesë bashkë me mua misteri që është shkruar tëk tigrat. Kush ka dalluar gjithësinë, nuk mund të mendojë për një njeri, për gëzimet e tij të mjera apo për fatkeqësitë, edhe sikur ai njeri të jetë ai. Ai njeri ka qenë ai dhe tani nuk i intereson më. Nuk i intereson fati i atij tjetri, nuk i intereson veprimi i tij, sepse ai tani është askush, prandaj nuk e shqiptoj shprehjen, prandaj i lë ditët që të më harrojnë, i shtrirë në errësirë.

Tuesday, November 15, 2011

Henri Michaux - Kur do të vish (But you, when will you come?)

Por ti, kur do të vish?
Një ditë, pres dorën Tënde,
Në lagjen ku banoj,
Mu atëherë kur më pushton dëshpërimi;
Në çastin kur shkrep rrufeja,
Do të më çlirosh nga tmerri shpejt
Nga lodhja ime e gjatë
Nga mendimet e mia peisazhe të çuditshme;
Duke lënë në mua thellësinë tënde, të llahtarshme,
Pamjen e tmerrshme të pranisë sate,
Që ndërton lehtazi në mbeturinat e mia
Kishën tënde të lartë
Duke mos më menduar si njeri
Por si një gjyle në rrugë vertikale,
Ti DO TË VISH,
Ti do të vish nëse je gjallë,
Të joshin sytë e mi,
Autonomi ime e urrejtur;
Që dole nga Eteri, dhe nga nën këmbët e mia ndoshta;
Duke hudhur shkrepsen time
Në shfrenimin tënd unë largohem
Dhe lamtumirë, Misho.

Ose çka?
Kurrë? Jo?
Më thuaj, Premi e Lotos kur do të na takosh?


//


But You, when will you come?
One day, stretching out Your hand
In the quarter where I live,
in the mature moment when I truly despair;
in a second of thunder,
uprooting me with terror and sovereignty,
from my body and from the scabbed body,
from my thoughts-images, ridiculous universe;
leaving in me Your horrible probe,
the dreadful drill of Your presence,
raising itself up in an instant on my diarrhea
Your great and insurmountable cathedral,
projecting me not like a man
but like a mortar shell in the vertical path
YOU WILL COME

You will come, if you exist,
attracted by my waste,
my odious autonomy.
Coming from Ether, from it doesn’t matter where, from beneath
my overwhelmed self, perhaps;
throwing my match in Your immeasurableness,
and goodbye, Michaux.

And then, what?
Never? No?
Say, Great fortune, where then do you wish to fall?

Thursday, August 11, 2011

Do të vdes nga një kancer në shtyllën kurrizore - Boris Vian

Do të vdes nga një kancer në shtyllën kurrizore
Kjo do të ndodhë një mbrëmje të lemerishme
Të kthjellët, të ngrohtë, të parfumuar, epshore
Do të vdes nga kalbëzimi
I disa qelizave pak të njohura
Do të vdes nga një këmbë që do të ma këputë
Një mi vigan i dalë nga një vrimë vigane
Do të vdes nga njëqind të prera
Qielli do të ketë rënë mbi mua
I thyer si një xham i rëndë
Do të vdes nga një buçimë zërash
Që do të m'i shpojë veshët
Do të vdes nga plagë të shurdhra
Shkaktuar në orën dy të mëngjesit
Nga vrasës të pavendosur e të shogët
Do të vdes pa e vënë re
Se po vdes, do të vdes
Varrosur në rrënjët e thata
Prej një mijë metra dengje pambuku të rrëzuara
Do të vdes i mbytur në vajin e zbrazur nga makinat
I shkelur me këmbë nga kafshë mospërfillëse
Dhe, fill pas kësaj, nga kafshë të ndryshme
Do të vdes lakuriq a i veshur me pëlhurë të kuqe
A i qepur në një thes me brisqe rroje
Ndoshta do të vdes pa i lyer
Me vernik thonjtë e gishtave të këmbës
Duke më rënë lotët rrëke
Duke më rënë lotët rrëke
Do të vdes kur të m'i shkolisin
Qepallat nën një qiell të xhindosur
Kur të më thonë ngadalë
Fjalë të liga në vesh
Do të vdes tek shoh si torturojnë fëmijë
dhe njerëz të habitur e fytyrëzbehtë
Do të vdes i brejtur për së gjalli
Nga krimbat, do të vdes me
Duar të lidhur nën një ujëvarë
Do të vdes i djegur në një zjarr të pikëlluar
Do të vdes pak, shumë.
Pa pasion, por me interes
Dhe pastaj kur gjithçka të ketë marrë fund
Do të vdes.

Friday, July 1, 2011

Après moi le déluge.

"A shout that tore hell's concave and beyond
frightened the reign of chaos and old Night."
When the voice echoes deep from the mountains, when from under that oak a fair maiden cries, the owl whispers an oath of redemption, not known whether for her cry or her manifestation of sins or this sleepless night. Oh Athena! Her arcane light, diminishing, transcends them both; for it wanders beyond the geometry of protection and the humming of the stars; right now when the Earth, Moon and Venus are lined up. Alluring pestilence. Despising the evil for a final ease. She is lovely beyond death.
Snared a drop of dew and gave it to the woods. Beneath the underworld, then she contemplated their throb. In that land of transmigrations and embodiments, she laid down and spoke in prayers to folly. After, she vanished to behold the skies up there. Quickly. It is lust at first sight. Amidst the soot and the rain.
It is a night on which even the maggot speaks in exultation, emerging from nature to manifest his supernatural existence! It aspires a radical transition. So far so incomplete. The romantic disillusionist bursting within his white gelatinous exposure. A bitter conflict for the zealous-dreaming barber. For his brain runs on uncomformity when she's walking towards the world. From dusk till dawn.
Abandoned, the oak's silhouette remained unseen in the twilight, but its grace craved to enter the realm of legend. To invade Etna! Once breathed on it, to recall the dead.

Friday, June 10, 2011

A bed of ferns

The man in the black coat. Just the black coat. Transparently worn. Walked in the mist through the green waters. Sank the feet in the brown mud, accidentaly. Guilt included.
The ugly siren mesmerized songs of the moon, of little waves, of her allegoric tail. With the eyes quite opened and pale lips; the elbows on the edge of the hollow, she was lying on the waters. Only late at night she was found asleep in the depths of the enclosed hole. All quiet. None.
Even the man gone, disappeared.
Anyways, one day he could turn back and indeed, in the evening. All the same with the black coat and a clown behind his back whose laughter cracked the mist.
And the waves melting all of a sudden.
She bowed her neck, anxious; waves continued again their route towards her belly and she slept. A bad moment to get excited and reckless and jaded. Morbid dreams one next to the others. And him, behind this sleeping mind of her started starring at her hair. Yes, just him and her hair.
Took off the coat and lay down on the mud again, in the edge; naked now. The hair, those hair pale, as the fairest sun gone now. No longer they belonged to her or to the man, or to the moon, or to the rain and the mire. The Medusa's perceptive heady tentacles clutched at a perpetual and bizarre scent of the wind. All of her dissolved for within the all blackened eyes she absorbed the saturnine presence, so naked and awakened, so there. Cold beyond the oasis, where the one more than the other strove to clasp, to let her inside him and die. Whispering at last a sonnet for something never lost.

Friday, March 11, 2011

Give to Caesar what belongs to Caesar

..and let me know if Caesar gives that back. He built the empire of replying. Your castle of stones.
I know they made blood out of it, gave birth to the shell, but forgot or lacked the possibility to rear the absolute; the absolute of bearing. They were trapped; in waste sheeny hollows they dreamt of tomorrow. Captives of morningstar, the yielding children of rebellion, of an austere dominion. They're dumb, they're kids. A despotism of self-infliction.
Illusionists picked up snakes with their hands and drank deadly poisons and paid. They replied when turning back again. They built graveyards for the waters, to drown.
Then behold the leprous and naked knights blindly groping through this night of mine swords that brought agony but never touched lips. They shed those upon the Earth with arrows piercing the heart of the hermit. Red blood kindled the flesh and freezed. Rampants of the dusk. The ones meant for the bitterness' vastness. They're silent. They're pervading the ether. Till the dawn. To destroy the crown.

Sunday, February 27, 2011

ll Seen Ill Said ~ Samuel Beckett (1981) II

Këtu drejt shpëtimit dy drita. Dy baxha të vogla. Të vendosura në çatinë e pjerrët në secilën anë. çdonjëra duke shpërndarë dritë të zbehtë. Si për pasojë asnjë tavan. Domosdoshmërisht. Përndryshe me perdet e mbyllura do të ishte në errësirë. Ditë dhe natë në errësirë. Dhe çfarë? është lodhur nga të ngriturit sytë. Pothuajse e lodhur. Por kur qëndron me ta hapur ajo mund të shohë traversat. Nën dritën e zbehtë baxhat shkëlqenin. Përherë e më të zbehta. Si xhamat ngadalë që turbullohen. E gjitha në të zeza ajo vjen dhe ikën. Pala e fundit të gjatë të zi fshin dyshemene. Por më së shumti ajo qëndron e qetë. Drejt ose ulur. Shtrirë ose mbi gjunë. Në dritën e zbehtë baxhat shkëlqejnë. Përndryshe me perdet e mbyllura do preferonte të qëndrontë në errësirë. Në errësirë ditë dhe natë.

Tjetër të diltë prej  hijeve një mur i brendshëm. Veç ngadalë të tretej në anën e një hapësire të vetme. Krevati lindje. Karrigia perëndim. Një vend i ndarë nga përdorimi i saj vetëm. Sa shumë i  dëshiruar në çdo mënyrë një brendësi gjëje. Syri merr frymë përsëri por jo për shumë. Ngadalë shfaqet sërish. Ngrihet që prej dyshemesë dhe ngadalë shkon lart të humbasë veten në errësirë. Gjysëmerrësirë. është mbrëmje. Mbërthecka shkëlqen nën rrezet e fundit. Dysheku prej kashte thuajse mezi shihet.

I lodhur prej joekzistencës syri gjatë mungesës së saj i drejtohet të dymbëdhjetëve. Që brenda shikimit të saj sikundër ajo e tyre. Kthim vetëm ku ajo mundet ajo i mban sytë ngulur përposhtë. Gjatë rrugës për tek këmbët ku ndalet. Mbrëmje dimri. Për të mos qenë të saktë. Gjithçka veç e shkuara. Dymbëdhjetëve më pas për dëshirën e më të mirës syri i ve. Pak rëndësi cili. Në distancën e shtangët ai qëndron duke i dalë përballë diellit në perëndim. Palltoja e zezë prek tokën. Një kapele e vjetëruar. Më në fund fytyra u zu e tëra nga rrezet e fundit. Shtjellim dhe zhvatje e shpejtë përpara se nata të bjerë.

Duke mos patur nevojën e dritës për të parë syri nxiton. Para se nata të bjerë. E tillë është. E tillë vetdemaskohet. I ngopur më pas - pastaj i mpirë nën qepallën e tij i jep rrugë mungesës së arsyes. çfarë përveçse atë rrethojnë ata? Kujdes. Ajo që vështron lart jo më vështron lart dhe i shikon ata. Disa ndërmjet tyre. Të qetë ose të largët. Të largët. Kaq afër ata shohin kush lëviz për të mbajtur distancën. Ndërsa në të njëjtën kohë të tjerët lëvizin përpara. Ata gjatë zgjimit të endjes së saj. Ajo kurrë ndonjëherë nuk pa një të vinte drejt saj. Ose harron. Ajo harron. Tani disa vijnë. Drejt saj por jo afër. Në këtë mënyrë e mbajnë atë brenda qendrës. Më shumë ose më pak. ç'tjetër përveç atë rrethojnë ata? Në rrethin e tyre prej nga ajo humb pa vështirësi. Kur ata e lënë atë të zhduket. Në vend që të zhduket nën shoqërinë e saj. E tillë ecën mungesa e arsyes. Ndërsa syri bluan mëshirën e  tij. Në errësirën vetjake. Në errësirën e zakonshme.

Ndërsa shpresa i shuhet ndaj rishfaqjes së saj të ndonjëhershme ajo rishfaqet. Me shikim të parë pak e ndryshuar. është mbrëmje. Do jetë gjithjë mbrëmje. Kur jo natë. Ajo duket në periferi të kullotave dhe drejtohet para tyre. Ngadalë me hapa të lehta si pa masë. Papritur e qetë dhe ashtu papritur drejt rrugës së saj përsëri. Me këtë ritëm do bëjë natë e zezë para se ajo të arrijë strehën. Në shtëpi! Por ndërkaq koha e ngadalëson gjithë këtë. Përshtat shpejtësinë e vet me të sajën. Që prej fillimit deri tek fundi i rrugës së saj asnjë humbje ose veç pak mugëtirë. Një çështje e më së shumtit një apo dy qirinjve. Duke duruar jugun
sa më mirë ajo i lutet hënës të vijë drejt hijes së gjatë e të zezë të saj. Ata vijnë më në fund para derës duke mbajtur një çelës të madh. Në të njëjtin çast nokturn. Jo gjatë mbrëmjes. Kokulur ajo qëndron e pambrojtur para lindjes. Ende gjithçka e mpirë. Gjithçka përveç çelësit të vjetër të ndyer nga përdorimi varur në njërin gisht. Duke u dridhur shkëlqen paksa nën dritën e hënës.

Duke u ngritur nga poshtë fytyrës i pëlqen më në fund. Në dritën e vagëllt të pasqyruar prej pllakës. Pllakë e qetë e veshur dhe lyer nga ardhjet dhe vajtjet shekullore. Zverdhje e zbehtë. As edhe një rrudhë. Sa e qetë duket kjo maskë e vjetër.

Të denja ato të veshurat prej disa të vdekurve së fundmi. Vërtetë, drita largohet për t'u dëshiruar. Qepallat ndërpresin atë për çka sytë kanë mall. Koha do i tregojë ata të larë në blu. Ku lotët ndoshta s'qenë për asgjë. Lotët e paimagjinueshme të të moshuarit. Qerpikët e zinj kanë mbetur prej brunes së dikurshme. Ndoshta dikur ishte. Ende vajzë. Ende brune. Duke lënë mënjanë hundën gjatë thirrjes së buzëve kur këto të fundit jo më të hapura mbyllen. Pllaka errësohet me errësimin e qiellit. Natë pisk e zezë paskëtaj. Dhe në agimit një vend bosh. Pa qëllimin e të diturit nëse ajo shkoi drejt apo përseri nën strehën e errësirës të rrugëve të saj.


Gurë të bardhë sa vjen e shtohen çdo vit. Madje edhe çdo çast. Hapur ata ngulmojnë të groposin gjithçka. Zona e parë më tepër e hiperbolike se sa keqas në shikimin e parë dhe çdo vit e më shumë. Me efekte goditëse nën dritën e hënës këto miliona varre të vogla. Në praninë e saj veç paqe e ftohtë. Prej saj më pas në fund të të shtrembër-quajturës kullotë të dytë. E gërbulët me shenja të bardha atje ku bari është pakësuar prej tokës gëlqerore. Përbri këtij erozioni syri gjen prehje. Kudo guri fiton territor. Bardhësi. çdo vit e më shumë. Madje dhe në çdo çast. Kudo në çdo çast bardhësia fiton territor.

Syri do t'i rikthehet skenës së mashtrimeve të tij. Si nga një rresht i cirkut tek tjetri. Një boshllëk koha do ta mbushë. Më shpejt se gurët që dynden drejt tij hapësira tjetër ngre veten. Kaq larg në heshtje. Një heshtje që koha do ta thyejë. Kjo heshtje e rëndë mbrëmjeve dhe netëve. Më pas pëgjatë skajeve zhurma e ngathtë mbytëse e gurit përmbi gur. Prej atyre rënieve çrregullsia e tyren pason befas në vazhdim. Vetëm tani dhe më pas fillimisht. Pastaj në intervale akoma e më të shkurtra. Deri në një zhurmë të vazhdueshme. Me askënd për ta dëgjuar. Duke u pakësuar derisa lartësitë zhduken në heshtje përsëri. Mbrëmjeve dhe netëve. Ndërkohë ajo befas është ulur në këmbët e saj tek kullotat. Të mos ishte për duart boshe gjatë rrugës kushedi drejt varrit. Mbrapsht prej tij pastaj ka mundësi. Drejt rrugës mbrapsht nga varri. E mpirë në fytyrën e saj ajo duket të jetë kthyer në gur. Përballë kufijve të largët syri mbyllet në përpjekje të kota për të parë. Më në fund shfaqen një çast. Drejt veriut ajo i drejton ata gjithnjë. Vel prej mjegulle rrezatuese. Ku të shkrihesh brenda parajsës.

Floku i gjatë e i bardhë shpupuritet prej erashkës. Sipër dhe rreth fytyrës së mpirë. Shikon ngultas sikur të ishte e shokuar ende prej disa tmerreve të dikurshme. Ose prej vazhdishmërisë prej tyre. Ose prej të tjerave. Ato e lënë fytyrën krejt të mpirë si gur. Heshtje në vështrimin e ulërimës. Cilat thua? Rëndë thuaj. Të dyja. Të treja. Pyetja u përgjigj.

Ulur mbi gurin ajo mund të shihet nga prapa. Nga mesi e lart. Linjë e zezë drejtkëndore. Zverku poshtë lulkave të një dantelleje të zezë. Gjysëm e bardhë aureola e flokut. Përballë veriut. Varrit. Sytë ndoshta tej horizontit. Ose të mbyllura për të parë gurin e varrit. Krokuset të vyshkur. Mbrëmje e pafund. Ajo ndriçohet tërthorazi prej rrezeve të fundit. S'përbëjnë ndonjë ndryshim. Asnjë te veshja e zezë. Asnjë te floku i bardhë. Ai i pajetë dhe kaq i qetë. Nën ajrin e heshtur. I heshtur si zbrazëtia e përhershme. Mbrëmjeve dhe netëve. Mjafton të shohë barin. I palëvizshëm përkulet tëposhtë. Gjer tek syri i papajtueshëm ai dridhet. Me dridhjen më të friguar nga brenda tij. Ashtu si edhe floku. I shtangët në cep floku dridhet më në fund ndërsa syri është në braktisje e sipër. Vetë trupi i moshuar  gjithashtu. Kur duket si prej guri. A s'është krejt e ngurtë nga koka te këmbët? Lëre atë të shkojë dhe qëndro i qetë në gurin tjetër. I bardhë që nga larg tek kullotat. Dhe syri shkon nga njëri tek tjetri. Prapa dhe para. ç'qetësi pastaj. Dhe ç'stuhi. Përbri përqeshjeve të barit të keq i qetë.

Jo më i mundur përveçse si një trillim. Jo fort i durueshëm. Asgjë për atë veç të mbyllë sytë përgjithmonë dhe ta shohë atë. Atë dhe ç'mbetet. Mbylle për mirë dhe gjithçka dhe shih atë deri në vdekje. Pandërprerë. Në strehën e saj. Mbi gurët. Tek kullotat. Mjegulla e dendur. Tek varri. Dhe mbrapsht. Dhe ç'mbetet. Përgjithnjë dhe gjithçka. Deri në vdekje. Mbaro me gjithçka. Para tek tjetri. Trillimi tjetër. Mbylle përgjithmonë këtë sy të ndyrë të trupit. ç'e ndalon? Kujdes.

Kaq e kaq dështime sa marrëzia futet në mes. Copëza dhe mbeturina. Pavarësisht sesi janë parë dhe të kallëzuara si të para. Frika prej abanozi pisk. prej të bardhës. Prej zbrazëtisë. Lëre atë të zhduket. Me ç'mbetet. Përgjithmonë. Dhe diellin. Rrezet e fundit. Dhe hënën. Dhe Venusin. Asgjë e mbetur veç qiellit të zi. Tokës së bardhë. Ose anasjelltas. Jo më qiell apo tokë. Të zhdukura lart e poshtë. Asgjë veç bardh' e zi. Kudo pa rëndësi se ku. Veç zi. Zbrazëti. Asgjë tjetër. Imagjinoje. Asnjë fjalë tjetër. Në shtëpi më në fund. Ngadalë ngadalë.

Paniku kaluar pason. Duart. Të para nga sipër. Ato pushojnë poshtë legenit, të gërshetuara me njëra tjetrën. Të çjerra e të bardha. Ngjyra e tyre e lehtë prej plumbi e vrarë prej tokës së zezë. Gjurma litari në kyçe. Të shoqëruara nga lulkat. E shtrëngojnë e më pas e lirojnë rrezen e tyre. Sistola diastola e ngadalësuar. Dhe trupi ç'tmerr. Ndërkaq me tabanin e duarve në pah. Në fundin e legenit. Ende të mpirë për të qenë të sigurtë. Mbi karrige. Pas shfaqjes. Ngadalë magjia e tij zhduket. Pa pushim ata vazhdojnë. Të shtrëngojnë e të lirojnë rrezen e tyre. Ritmi i një zemre punëtore. Derisa pothuajse e dëshpëruar butësisht në anët. Papritur ngadalë.

Duke u përndarë hapen dhe fluturimthi pjesa më e sipërme e pëllëmbës vjen në qetësi. Vë re boshllekun tonë. Më pas një çast sikur të fshihen, vijat zmbrapsen duke u tërhequr dhe krejt të zbehta në krye të kofshës. Drejt një bashkimi të tyre. Tani është dora e majtë asaj që i mungon gishti i tretë. Një ënjtje ndoshta - një ënjtje prej nyjës ndërmjet kockës së parë e të dytë të gishtit që parandalojnë një tërheqje të një dite paniku të unazës. Xhentil i quajtur mbajtësi. Ende si gura ata sulmojnë si gurat sytë. A munden aq shumë sa të ndjejnë trupin e veshur? A i ndjen mishi i veshur ata? Nuk do të dridhen ata pastaj? Jo këtë natë, pa dyshim. Sepse para se të dridhen - para se syri të ketë kohë ata humbasin në mjegull. Kush mbetet për t'u fajësuar? Apo çfarë? Ata? Syri? Gishti që mungon? Mbajtësi? E qara? ç'qarje? Të pesta. Të gjashta. Dhe ç'mbetet. Të gjithë. Të gjithë janë fajtorë. Të gjithë.

Mbrëmje dimri tek kullotat. Dëbora kishte pushuar. Hapat e saj kaq të lehta sa mezi lënë gjurmë. Mezi lënë duke qenë se ka pushuar. Aq sa të dukesh. Në mëshirë të fatit dëbora. Për ku në kokën e saj ndërsa këmbët humbin sakaq? Këtej e andej gjithashtu? Apo e patundur prej mirazhit? Dhe ku kur ndal? Syri shquan prej së largu njëfarë njollë.  Më në fund prova e qartë që nga një pjesë e mishit të njomë rrëshqiti. Nën qiellin e vrenjtur poshtë veriu është zhdukur. Të fshirë prej dëborës të dymbëdhjetë janë atje. Të padukshëm ishin për atë të ngrinte sytë. Ajo në të kundërt pisk e zezë. Asnjë flokë dëbore mbi të. Asgjë s'nevojitet më prej tyre veç të tërhiqen prej nga erdhën prandaj edhe ashtu bëjnë. Fillimisht një nga një këtu dhe atje. Pastaj dendur e më dendur bien rëndë mbi ajrin e qetë. Ngadalë ajo zhduket. Bashkë me shtegun e gjurmëve të saj dhe atë të çatisë së largët. Si ta gjejë rrugën për në shtëpi? Shtëpia! Si zogu që kërkon ku të futet. E sigurtë si e thëna dhe zhurma.

Gjithçka e errët në banesë ndërsa ajo bardhon prej së largu. Qetësi përveç murmurimave imagjinare të flokëve të dëborës mbi çati. Dhe tani dhe më pas një kërcitje reale. Shoqëria e saj. Këtu edhe pa u dashur të mbyllësh sytë e shohin prej së largu. E patundur në dëborë poshtë dëborës. Mbërthecka dridhet prej thumbit si nata kur i ngjan tjetrës. Përballë perdes së zezë karrigia derdh vetminë e saj. Për një shoqe tavolinë. Larg prej saj, në një cep shikon befas një sënduk të vjetër. Në të jo më pak vetmi. është ndoshta ai që kërcet. Dhe në thellësitë e tij kush vallë e di çelësin. çelësin për ta mbyllur. Por këtë natë karrigia. Ajri i saj i palëvizshëm. Më pak se - më tepër se karrigia bosh ana e pasme e mbyllur është e gjorë. Këtu nëse ha këtu ulet për të ngrënë. Syri mbyllet në errësirë dhe shikon atë në fund. Me dorën e saj të djathtë, të madhe sa jeta që mbart cepi i tasit mbi gjunjtë e saj. Me të majtën lugën e zhytur në supë (*slop). Ajo pret. Që të ftohet ndoshta. Por jo. Kaq e ngrirë saç qe në fillim. Në fund me një lëvizje të dyfishtë plot hijeshi ajo ngre ngadalë tasin drejt buzëve të saj  ndërsa në të njëjtën kohë me lëvizje të njëllojta përkul kokën t'i bashkojë. Duke qenë se nisen nga i njëjti çast ato takohen në gjysëm të rrugës dhe aty pushojnë. Të dridhura të menjëhershme para se luga e parë e jargavitur të zhytet përsëri te supa. Të tjerët jo më tepër të kënaqur deri sa të nisen tasi e buzët dhe ngadalë prapa pa devijuar nga pika e tyre fillestare.  Të qeta e të njëtrajshme nga një tjetër vend në njërin. Tani përsëri qëndrimi Memnon i ngurtë. Me dorën e saj të djathtë ajo mban cepin e tasit. Me të majtin lugën e zhytur në supë. Deri tani mirë. Por para se të vazhdojë më tej ajo shuhet dhe zhduket. Asgjë më tani për t'u parë veç karriges në vetminë e saj.

Tuesday, February 22, 2011

ll Seen Ill Said ~ Samuel Beckett (1981) I

Prej nga qëndron ajo shikon Venusin të lindë. Për diku. Prej nga qëndron ajo kur qiejt janë të qartë ajo shikon Venusin të lindë të ndjekur nga dielli. Pastaj ajo i kundërvihet burimit të të gjithë jetës. E tillë. Në mbrëmje kur qiejt janë të qartë ajo shijon hakmarrjen e yllit te tij. Tek dritarja tjetër. Shtangur në këmbë mbi karrigen e vjetër ajo shikon për të vetmin rrezatues. Karrigia e saj e vjetër rrotulluese e kuzhinës. Del jashtë nga rrezet e fundit dhe duke u fundosur akoma më rrezatues gllabërohet në kthim. Kështu në vazhdim. Ajo ulet drejt dhe e shtangur në mërzinë e thelluar. Nuk mundet të bëjë gjë kundrejt kësaj paaftësie për të lëvizur. Duke ecur në këmbë drejt një vendi, shpesh shtanget gjatë rrugës. E paaftë derisa shumë kohë më vonë të lëvizë duke mos ditur arsyen për ku apo pse. Sidomos e rënë gjunjazi e ka të vështirë mos të qëndrojë ashtu përgjithmonë. Dora e mbështetur mbi dorë me një përkrahje të volitshme. Ashtu si këmba e krevatit të saj. Dhe mbi to koka e saj. Atje më pas ulet thuajse sikur të mbulonte me fytyrën gur natën. Me përjashtim të flokut të thinjur dhe paksa të bardhës kaltëroshe të fytyrës dhe duarve, gjithçka është e zezë. Për një sy që s'ka nevojë të shohë dritën. E gjitha kjo në të tashmen dukë qenë se pati fatkeqësinë të jetë ende në këtë botë.

Kasollja. Gjendja e saj. Kujdes. Ende. Në qendrën e paqenë të një vendi pa formë. Më tepër disi më rrethor se sa ndryshe, përfundimisht. I sheshtë pa dyshim. Për ta kaluar atë në një vijë të drejtë i merr nga pesë në dhjetë minuta. Varur nga shpejtësia e saj dhe rrezja e marrë. Këtu ajo që adhuron të - këtu ajo që tashmë nuk mund veç të endë të mjerët. Gurët gjithnjë e më shumë gëlojnë. Ku bëhet i pamjaftueshëm edhe bari më i neveritshëm. Kullota të varfra e rrethojnë përqark mbi të cilat rritet ngadalë. Nga askush për t'u kundërshtuar. Të kesh kundërshtuar. Si të ishte i dënuar për t'u zgjatur. Si mundet një kasolle në një vend të tillë? Si mundi? Kujdes. Përpara se t'i përgjigjesh, në të kaluarën e largët në kohën e ndërtimit, rritej tërfil në muret e saj. Duke përfshirë, veç kësaj, keqbërësin. Dhe prej tij, si prej një bërthame demoniake ku çfarë është fjala e gabuar e keqja u përhap. Dhe askush ta kish nxitur - askush që ta kish nxitur shembjen e saj. Si të kish qënë e dënuar të rezistonte. Pyetja u përgjigj. Le të jetë në kundërshtim kur qiejt të jenë të qartë. Shpejt më pas ende nën magjinë e Venusit shpejt për në dritaren tjetër të shohësh mrekullinë tjetër të lindë. Sa vjen e më i bardhë ndërsa ngrihet, të zbardhë akoma më shumë gurët. E shtangët me fytyrën dhe duart pas xhamit ajo qëndron dhe mrekullohet gjatë.

Dy zonat formojnë vrazhdë një njësi rrethore. Si të skicuar nga një dorë që dridhet. Diametri. Kujdes. Thuaj një furlong(1/8 milje). Në një mesatare. Tej të panjohurës. Butësisht. Ngandonjëherë ndenja e të qenit nën nivelin e detit. Veçanërisht natën kur qiejt janë të qartë. I padukshëm pranë detit. I padëgjueshëm. E tërë sipërfaqja nën bar. Dikur e lirë prej zonës së gurëve. Përveç atje ku është pakësuar prej tokës gëlqerore. Llum i bardhë i pallogaritur, në të gjitha format dhe përmasat. Me efekte goditëse nën dritën e hënës. Në rrugen e kafshëve veç me prejardhje del-ore. Pas një hezitimi të gjatë. Ato janë të bardha dhe improvizojnë me pak. Vijnë që nga papritur dhe pa ditur e as për ku, papritur zhduken. Të paruajtura enden ndërsa rreshtohen. Lulet? Kujdes. Vetëm, krokusi i çuditshëm ende në kohën e qengjlindjeve. Dhe burri? U hoq qafe më në fund? Fatkeqësisht jo. Pavarësisht asaj, ajo s'do të jetë e çuditur të zbulojë një ditë se ai është zhdukur? E çuditur jo, ajo është tej habisë. Sa? Nje formë që vjen nga ç'të mundet. Dymbëdhjetë. Me të cilën të plotësojë rrethin e ngushtë të horizontit. Ajo ngre sytë dhe shikon një. Kthehet dhe shikon një tjetër. Kështu në vazhdim. Gjithnjë larg. I qetë ose i largët. Ajo kurrë ndonjëherë nuk pa një të vinte drejt saj. Ose harron. Ajo harron. Janë gjithmonë të njëjtët? E shohin ata atë? Mjafton.

Një shqopë do ishte më mirë të kish gjetur rastin. A kishte rast më të mirë për t'u gjetur. Duhej të kishte qengja. Mirë ose gabimisht. Një shqopë do ja kishte lejuar atyre. Qengja për bardhësinë e tyre. Dhe për arsye të tjera sikundër të fshehura. Një arsye tjetër. Dhe kështu në mënyrë që të mos mbetet asnjë. Gjatë qengjlindjeve. Se nga një çast në tjetrin ajo mund t'i gjejë ata të zhdukur. Një shqopë do ja kishte lejuar atyre. GJithsesi tepër vonë. Dhe ç'qengja. Asnjë gjurmë zbavitjeje. Njolla të bardha mbi bar. Gjakftohta prej deleve të pakujdesshme. Heshtje. Më pas një çast endjeje. Pastaj heshtje përsëri. Të mendosh që ka ende jetë në kto moshë. Butë butë.

Ajo zvarritet drejt njëfarë pike. Nganjëherë. Atje qëndron një gur. Ai e ka tërhequr atë. Bllok drejtkëndor i trashë, tre herë më i lartë se i gjerë. Katër. Shtati i saj tani. Shtati i saj i kërrusur. Kur e josh ajo duhet të drejtohet drejt tij. Ajo s'mund ta shohë prej derës së saj. Qorrazi ajo mund ta gjejë rrugën. Me veten e saj jo më ka ajo bashkbisedime. Kurrë s'pati shumë. Tani asnjë. Kishte fatkeqësinë të ishte ende e kësaj bote. Por kur guri e tërheq, më pas tek këmbët e saj lutja, Merre atë. Kryesisht natën kur qiejt janë të qartë. Me hënë ose jo. Ato e marrin atë dhe e ndalin përpara tij. Atje ajo gjithashtu si prej guri. Por e zezë. Ndonjëherë në dritën e hënës. Më së shumti të yjeve veç. E ka zili atë?

Të huajit imagjinar banesa i duket e shkretë. Nën vëzhgimin konstant i mohon çdo shenjë jete. Syri i ngjitet njërës ose dritarja tjetër s'ka asgjë përveç perde të zeza për dhimbjen e saj. I palëvizur prapa derës ai dëgjon gjatë. Asnjë zë. Troket. Asnjë përgjigje. Vëzhgon më kot përgjatë tërë natës për dritëzën më të vogël. Rikthehet më pas tek e tija dhe pohon, Askush. Ajo ja tregon veten vetëm vetes së saj. Por ajo s'e ka një të tillë. Po po ajo ka një. Dhe kush e ka atë.

Pati një periudhë kur ajo nuk u shfaq në zonën e gurëve. Një kohë e gjatë. Për këtë arsye nuk ishte parë të dilte jashtë apo të hynte brenda. Derisa u shfaq vetëm te kullotat. Dhe nuk u pa të largohej prej tyre. Sikur të kish qenë mbajtur prej magjisë. Por pak nga pak ajo filloi të shfaqej. Në zonën e gurëve. Turbullt fillimisht. Pastaj sa vjen e më e qartë. Deri në detaje mund të shihej tek kalonte pragun në të dyja rrugët dhe të mbyllte derën prapa saj. Më pas, një kohë, ndërsa brenda mureve të saj, ajo nuk u duk. Një kohë e gjatë. Por pak nga pak ajo filloi të dukej. Brenda mureve të saj. Turbullt. Zgjidh çastin, ende në kohë për t'u thënë e vërteta. Dhe pse ajo brenda tyre jo më. Kjo kohë e gjatë.

Po, brenda mureve të saj deri tanimë jo më larg dritares. Tek njëra ose tjetra dritare. E rrëmbyer përpara qiellit. Dhe veç gjysma e parë deri tash një dyshek kashte dhe një karrige fantazmë. Keqas gjysëm e parë. Pikërisht në ardhjet dhe vajtjet e dobësisë ajo papritmas ndalon e vdekur. Dhe sa e vështirë të ngrihet prej gjunjëve. Por aty pak nga pak ajo fillon të duket më qartë. Brenda mureve të saj. Objektet e tjera po ashtu. Ashtu si poshtë jastëkut të saj - ashtu siç qëndron errët në vende të fshehta ky album i mugët. Ndoshta në kohë i qëndron pranë kur e vendos në gjunjët e saj. Shiko gishtërinjtë e vjetër tek humbasin përmes faqeve. Dhe ç'skena mund të ketë që ende zvarritin kokën tëposhtë dhe e mbajnë peng. Ndërkohë kush do të dijë më tepër se lulet e vyshkura. Jo më tepër!

Por shpejt kape atë atje ku mund të kapet më mirë. Tek kullotat larg prej kasolles. Ajo kalon zonën e gurëve dhe gjendet atje. Sa vjen e më e qartë ndërsa shkon. Shpejt duke marrë parasysh që ajo sa vjen dhe del më pak. E tillë veç në dimër. Dimri në dimrin e saj fanitet, ajo endet. Larg prej kasolles. Kokulur ajo endet mespërmes dëborës. është mbrëmje. Përsëri. Në dëborë hija prej kohe e saj i bën shoqëri. Të tjerët janë atje. Pothuajse. Të dymbëdhjetë. Larg. Në vend ose të zmbrapsur. Ajo ngre sytë dhe shikon një. Kthehet dhe shikon një tjetër. Përsëri ndalet e vdekur. Tani çasti ose kurrë. Por diçka pengohet. Koha të fillojë të shohë flokët me velin e zi. Fytyra duhet të presë. Koha e duhur përpara se syri të ulet. Ku s'ka asgjë për t'u parë nën rrezet e çjerra veç dëborës. Ashtu pak nga pak të gjitha gjurmët e saj zhduken.

ç'e mbron atë? Madje dhe nga e vetja. Shmang shikimet e ngulitura. Fajëson ç'pati më të shtrenjtë. E pengon për të profetizuar atë. ç'tjetër veç fundit të jetës. Të sajit. Të tjetrit. Po ashtu edhe në rastin e kundërt.S'ka nevojë për asgjë. Asgjë për të cilën ka nevojë. Ndonëse tjetri. ç'kërkesash për në fund? Por si? ç'kërkesash për në fund?

Kohët kur ajo zhduket. Intervale të gjata kohore. Në kohën e krokusit do të nevojitet për varrin e largët. Ta përfytyrosh atë! Në krye të gjithçkaje. Duke e mbajtur nga gjeneza apo rreth krahëve të saj vuajtjen ose dhimbjen. Por ajo mund të zhduket në çdo kohë. Nga një çast i vitit në tjetrin papritur të mos jetë më atje. Jo më askurrkund të shfaqet. As nga syri i njeriut as nga tjetri. Më pas papritmas atje përsëri. Shumë kohë më vonë. Kështu në vazhdim. çdokush tjetër do kishtë hequr dorë. Thuaj, Askush. Askush më tepër. çdokush tjetër sesa ai tjetri. Në pritje të shfaqjes së saj. Në mënyrë që të rifillonte. Të rifillonte - cila është fjala? Cila fjala e gabuar?

I pushtuar në disa hollësi të humbëtirës syri mbushet me lotë. Imagjinata e përhumbur hap krahët e brengosura. E zhdukur ajo dëgjon një natë detin sikur larg. Ngre fundin e saj të gjatë të nxitojë më tepër dhe gjen çizmet e çorapet rreth këmbës. Lotët. Shembulli i fundit pllaka e gurit para derës së saj, ku me anë të gjurmëve shtypëse pesha e saj e vogël hapte brazda. Lotët.

Përpara se të lihen për çorapet, çizmet kanë kohë të kopsiten keq. Duke qarë përmbi, sikur të qarit do të shohë tani mbërtheckën më të madhe se jeta. Prej argjendi të nxirë, në formë peshku, ai fiksohet nga mbërthecka me anë të thumbit. Dridhet paksa pa u ndalur. Ashtu sikur këtu toka të lëkundet paksa pa u ndalur. Mbushja vezake është punuar me një ngjashmëri korace. Kërciri paksa i kërrusur të shpie tek mbarthecka syri ndërkaq ende i thatë. Një përjetësi përkuljesh e kanë zvogëluar përkulshmërinë e tij. Deri në atë pikë ku në momente të caktuara duket i paaftë për punë. Punë fort e lehtë për ta rikthyer me pincat. A ishte një kohë kur ishte ajo që e bëri?

Kujdes. Një nga një gjatë rrugës. Derisa s'mundi më. Jo më të bashkonte nofullat. Oh jo prej dobësisë. Deri prej momentit kur mbërthehet i padobishëm nga thumbi. Duke u dridhur pandjeshëm pa pushim. Argjendi ndrintte disa mbrëmje kur qiejt ishin të qartë. Një fotografim nga afër. Në të cilin me kundërshti arsyesh thumbi triumfon. Për një kohë të gjatë ky imazh derisa papritur turbullohet.

Ajo është atje. Përsëri. Lëre syrin të shkëputet një moment nga vigjilenca e tij. Gjatë pushimit apo mbarimit të ditës. Prej diçkaje në qiell. Kështu që kur ta marrë veten, perdja të mos jetë më e mbyllur. E hapur prej saj për të parë qiellin. Por edhe pa atë ajo është aty. Pa perden e hapur. Papritur e hapur. Një çast. Befasia e gjithçkaje! Ajo qëndron qetë, pa u ndalur. Në rrugën e saj pa filluar. Shkuar pa shkuar. Prapa pa u kthyer. Papritur është mbrëmje. Ose agim. Syri fikson dritaren lakuriqe. Asgjë më shumë në qiell s'do ta hutojë atë prej asaj. Ndërsa ajo nga brenda vështron plotësinë e saj. Pfft nderprerë. Asgjë ta ketë trazuar.

Pothuajse gjithçka e ngatërruar. Gjërat dhe përfytyrimet. Si gjithnjë. çoroditje e llogaritur në asgjë. Pavarësisht parashikimeve. Sikur të ishte thjesht pjellë e imagjinatës. E papërzier. Kjo grua e vjetër në pritje të vdekjes. Kaq e shuar. Në çmendinën e kafkës dhe kurrkund tjetër. Ku s'merren më masa. Asnjë masë paraprake e marrë. E mbyllur brenda atje me ç'mbetet. Strehë dhe gurë. Gjithçka. Dhe syri. Sa e thjeshtë do ishte më pas. Sikur gjithçka të ishte thjesht pjellë e imagjinatës. As të jesh as të kesh qenë dhe as për ndonjë arsye të jesh. Butë butë. E tillë në vazhdim. Kujdes.